صاحب امتیاز دیوان محاسبات کشور مدیر مسئول دکتر سید احمدرضا دستغیب سردبیر دکتر مهدی مرادی اعضای هیات تحریریه دکتر مهدی مرادی
دکتر سیدمحمد مقیمی دکتر ایرج نوروش دکتر جعفر باباجانی دکتر شکراله خواجوی دکتر محمد کاشانی پور دکتر محمد عرب مازار یزدی دکتر رضا حصارزاده دکتر مهدی صالحی
استادیار گروه حسابداری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
چکیده: (180 مشاهده)
هدف این پژوهش، بررسی تاثیر کیفیت نظارت حسابرسی بر ریسک تقلب شرکت با در نظرگرفتن نقش تعدیلگری معیارهای اجتناب مالیاتی در شرکت های پذیرفته شده در بورس و اوراق بهادار تهران است. ارزیابی ریسک تقلب شرکت توسط حسابرسان با فرآیند حسابرسی آمیخته است و این ارزیابی تا پایان عملیات حسابرسی به طور مستمر مورد بازنگری قرار می گیرد، زیرا حسابرسان نسبت به نوع، نحوه و میزان رویه هایی مسئولیت دارند که در فرآیند حسابرسی برای مقابله با ریسک تقلب شرکت به کار می گیرند. بنابراین کیفیت نظارت حسابرسی آنها میتواند بر فرآیند ریسک تقلب شرکت تاثیر بگذارد. محدوده زمانی تحقیق شامل هشت سال متوالی از سال 1392 تا 1402 میباشد. نمونه آماری شامل 125 شرکت فعال در بورس اوراق بهادار تهران است. تجزیه و تحلیل نهایی دادهها با کمک نرمافزار آماری ایویوز صورت گرفته است. نتایج حاصل از فرضیههای پژوهش نشان داد کیفیت نظارت درونی حسابرسی، بر ریسک تقلب شرکت تاثیر منفی و معناداری دارد و معیارهای اجتناب مالیاتی(نرخ موثر مالیاتی نقدی - نرخ موثر مالیاتی جریان نقد عملیاتی)، رابطه بین کیفیت نظارت درونی حسابرسی و ریسک تقلب شرکت را به صورت مثبت و معنادار تعدیل میکنند و معیار(اختلاف مالیات دفتری کل) تاثیر منفی و غیرمعناداری دارد. همچنین کیفیت نظارت بیرونی حسابرسی، بر ریسک تقلب شرکت تاثیر منفی و معناداری دارد و معیارهای اجتناب مالیاتی(نرخ موثر مالیاتی جریان نقد عملیاتی- اختلاف مالیات دفتری کل )، رابطه بین کیفیت نظارت درونی حسابرسی و ریسک تقلب شرکت را به صورت منفی و معناداری تعدیل میکنند و معیار(نرخ موثر مالیاتی نقدی) تاثیر منفی و غیرمعناداری دارد. این نتایج تأکید میکند که نظارت بر تقلب، فرآیندی پویا است که تحت تأثیر تصمیمات مدیریتی مانند اجتناب مالیاتی قرار میگیرد. حسابرسان و نهادهای نظارتی باید در طراحی رویههای حسابرسی خود، ریسکهای مرتبط با استراتژیهای پیچیده مالیاتی را به عنوان یک عامل تعدیلکننده مهم در نظر بگیرند. همچنین، این نتایج تأکید میکند که نظارت بر تقلب، فرآیندی پویا است که تحت تأثیر تصمیمات مدیریتی مانند اجتناب مالیاتی قرار میگیرد. بنابراین، افزایش شفافیت در گزارشدهی مالیاتی و بهبود الزامات افشای اطلاعات میتواند به تقویت اثربخشی نظارت حسابرسی و کاهش ریسک تقلب در شرکتهای پذیرفتهشده در بورس اوراق بهادار کمک نماید.
Mazaheri E, kiani A, Abedi Sadaghiani B. Audit Oversight Quality and Corporate Fraud Risk: The Moderating Role of Tax Avoidance Measures. audit knowledge 2026; 26 (102) :86-119 URL: http://danesh.dmk.ir/article-1-3417-fa.html