صاحب امتیاز دیوان محاسبات کشور مدیر مسئول دکتر سید احمدرضا دستغیب سردبیر دکتر مهدی مرادی اعضای هیات تحریریه دکتر مهدی مرادی
دکتر سیدمحمد مقیمی دکتر ایرج نوروش دکتر جعفر باباجانی دکتر شکراله خواجوی دکتر محمد کاشانی پور دکتر محمد عرب مازار یزدی دکتر رضا حصارزاده دکتر مهدی صالحی
تقلب به عنوان عاملی بحرانزا در عرصه مالی، تهدید جدی برای اعتماد عمومی به اطلاعات مالی و فرآیند گزارشگری مالی محسوب میشود و هزینهها و پیامدهای سنگینی برای گروههای مختلف بهدنبال دارد. در این راستا پژوهش حاضر از طریق رویکرد داده بنیاد، الگویی برای کشف تقلب توسط حسابرسان تدوین کرده است. جامعه پژوهش شامل شرکای مؤسسههای حسابرسی، مدیران ارشد و میانی، سرپرستان و حسابرسان ارشد و اعضای هیئتعلمی رشته حسابداری با حداقل درجه استادیار و سابقه اشتغال در مؤسسههای حسابرسی است. به منظور استخراج مؤلفههای مؤثر بر کشف تقلب توسط حسابرسان، از رویکرد مصاحبه نیمه ساختاریافته با 18 خبره استفاده شد. روش پژوهش، رویکرد دادهبنیاد بوده و نمونهگیری خبرگان بر مبنای اشباع نظری دادهها صورت گرفت. این پژوهش در سال 1404 انجام شد. نتایج نشان داد که الگوی پژوهش را میتوان در شش مقوله محوری (1 مقوله)، شرایط علّی (30 مقوله)، شرایط زمینهای (21 مقوله)، راهبردها (34 مقوله)، شرایط مداخلهای (28 مقوله) و پیامدها (34 مقوله) طبقهبندی نمود. یافتهها نشان میدهند که کشف تقلب در ایران، فراتر از مهارتهای فنی حسابرسان، به تعامل پیچیدهای از عوامل سازمانی، محیطی و نهادی بستگی دارد. توصیههای این پژوهش بر ضرورت بازتعریف فرآیند کشف تقلب بهعنوان یک فرآیند چندرشتهای و تبیین نیاز به برنامههای آموزشی و استانداردهای جدید برای حسابرسان تأکید دارند.
Setayesh M H, Ghasemi Eghbash A. Fraud detection model development by auditors: Grounded Theory. audit knowledge 2026; 26 (102) :36-67 URL: http://danesh.dmk.ir/article-1-3414-fa.html
ستایش محمد حسین، قاسمی اقباش علی. تدوین الگوی کشف تقلب توسط حسابرسان: رویکرد داده بنیاد. دانش حسابرسی. 1405; 26 (102) :36-67