صاحب امتیاز دیوان محاسبات کشور مدیر مسئول دکتر سید احمدرضا دستغیب سردبیر دکتر مهدی مرادی اعضای هیات تحریریه دکتر مهدی مرادی
دکتر سیدمحمد مقیمی دکتر ایرج نوروش دکتر جعفر باباجانی دکتر شکراله خواجوی دکتر محمد کاشانی پور دکتر محمد عرب مازار یزدی دکتر رضا حصارزاده دکتر مهدی صالحی
استادیار حسابداری، گروه تحصیلات تکمیلی حسابداری و حسابرسی، دانشکده حسابداری و امور مالی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. نویسنده مسئول. رایانامه: mhassani@iau.ac.ir
چکیده: (468 مشاهده)
درپژوهشحاضر،از دو نوع شبکه عصبی مصنوعی پرسپترون چند لایه و شعاعی برای مدلسازی و پیشبینی حقالزحمه حسابرسی استفاده شده است.در این راستا، از جامعه شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، تعداد 123 شرکت به روش غربالگری طی سالهای 1392 تا 1400 انتخاب شدند. پژوهش در محیط نرم افزار متلب مدلسازی شده است. در این پژوهش، مجموعهای از پارامترهای اندازه شرکت، نسبت داراییهای جاری به کل داراییها، اهرم مالی، نسبت داراییهای جاری به بدهیهای جاری،نسبت بدهیهای بلندمدت به کل داراییها، نسبت آنی، زیاندهی و تجدید ارائه صورتهای مالی به عنوان پارامترهای ورودی و حقالزحمه حسابرسی به عنوان پارامتر هدف در مدلسازی استفاده شدند.نتایج نشان دادند در دادههای آموزش طی سالهای 1392 تا 1397، شبکههای عصبی مصنوعی شعاعی با توجه به ساختار خاصی که دارند، دارای خطای کمتری نسبت به شبکههای عصبی پرسپترون چند لایه هستند. به منظور تعمیمپذیری مدلها، عملکرد بهترین مدلها با استفاده از دادههای سالهای مالی 1398 تا 1400 بررسی شد. در این حالت عملکرد شبکه عصبی پرسپترون چند لایه با دقت بالاتر توانست حقالزحمه حسابرسی را پیشبینی کند؛ در حالی که شبکه عصبی مصنوعی شعاعی نتوانست با دقت مناسبی حقالزحمه حسابرسی را پیشبینی نماید؛ ضمن این که بین پیشبینی حقالزحمه حسابرسی با بکارگیری شبکه عصبی پرسپترون پرسپترون چند لایه در مقایسه با شبکه عصبی شعاعی اختلاف معناداری وجود دارد.همچنین، نتایج تحلیل حساسیت نشان داد اندازه شرکت مهمترین تأثیر در تعیین حقالزحمه حسابرسی دارد.